De sleutel tot het begrip van de
ayurvedische balans

Volgens Maharishi Ayurveda zijn mens en natuur doordrongen van drie holistische en universele basiskrachten, de ‘dosha’s’ (spreek uit als: doosja’s), die Vata, Pitta en Kapha worden genoemd. In de deels duizenden jaren oude geschriften wordt nauwkeurig beschreven welke elementen, eigenschappen, smaken, geuren, vormen, kleuren en stemmingen door welke dosha worden opgeroepen. Zo staat Vata voor het ruimte- en luchtelement, Pitta voor vuur en Kapha voor water en aarde. Vata staat ook voor activiteit en creativiteit, Pitta voor intelligentie en Kapha voor stabiliteit en structuur. De basiskrachten Vata, Pitta en Kapha zijn werkzaam in elke mens. Ze sturen alle lichamelijke, geestelijke en psychische processen aan.

Elke mens draagt deze dosha’s met zich mee, in een uitgebalanceerde en individuele combinatie. Deze oorspronkelijke balans wordt ‘prakriti’ genoemd. De balans is al bij de geboorte aanwezig en blijft tijdens ons hele leven gelijk. Het is de innerlijke natuur, de balans waarnaar men altijd streeft en waarbij men zich goed, gezond en gelukkig voelt.

Bijna allemaal gemengde typen

Volgens de ayurvedische leer is elke mens uniek. Het individu bezit unieke eigenschappen, lichamelijke kenmerken en talenten die op een bepaalde verdeling van de dosha’s duiden. Als één dosha de andere twee duidelijk overheerst, bijvoorbeeld veel Vata maar weinig Pitta en Kapha, is er sprake van een Vata-type. Als men evenveel Pitta en Kapha heeft, maar weinig Vata, zou men een Pitta-Kapha-type zijn, enzovoort. Elke mens heeft een eigen verdeling van de drie dosha’s. Als deze bekend is, is ook een leek in staat om de bijzonderheden van zijn lichaam, gedrag, stemmingen en karaktertrekken beter te begrijpen. Daarmee heeft men de sleutel tot het geheim van Maharishi Ayurveda in handen: Het behoud van gezondheid door de dosha-balans.

Ook Hippocrates wist het al: ‘Ziekten komen niet uit de hemel vallen’

Als gevolg van bijvoorbeeld een ongezonde levenswijze, stress op het werk of in de relatie, slechte voeding, te weinig rust, het gebruik van medicijnen en te veel, te weinig of onjuiste lichaamsbeweging kan de balans van de dosha’s ernstig verstoren. Want alles wat op ons lichaam inwerkt, heeft directe invloed op de balans van Vata, Pitta en Kapha. Als we bijvoorbeeld iets scherps eten, neemt de dosha Pitta toe, als we te lang slapen wordt de Kapha dosha gestimuleerd en als we niet genoeg rust nemen, neemt de dosha Vata toe. Ons lichaam probeert weliswaar onophoudelijk om de invloeden die de balans van de dosha’s verstoren te neutraliseren, maar als de onbalans te lang aanhoudt, kunnen volgens de ayurvedische zienswijze klachten optreden die uiteindelijk tot een ziekte kunnen leiden. In de Maharishi Ayurveda zijn echter talloze adviezen bekend die het mogelijk maken een aanhoudende onevenwichtigheid van de dosha’s te voorkomen. Veel van deze adviezen zijn zeer gemakkelijk in praktijk te brengen en in het alledaagse leven te integreren. Daartoe behoren aanbevelingen voor een gezonde levenswijze, een dieet dat bevorderlijk is voor de balans van de dosha’s, ayurvedische theesoorten, kruidenmelanges en voedingssupplementen, oliemassages, yoga, sport en voldoende rust of meditatie.

Als er desondanks een verstoring van de gezondheid is opgetreden, is het raadzaam om een volgens Maharishi Ayurveda opgeleide arts of therapeut te bezoeken die de individuele verdeling van de dosha’s Vata, Pitta en Kapha kan vaststellen. Hiervoor beschikken de ayurvedische deskundigen over meerdere diagnosemogelijkheden. De constitutie valt het nauwkeurigst af te leiden uit de polsslag. Daarvoor is echter enige oefening en ervaring vereist.

Blijf in balans

In Maharishi Ayurveda staat preventie voorop, en u kunt elke dag zelf veel doen om in balans te blijven. Wilt u daarom meer te weten komen over de drie dosha’s en zelf een ruwe inschatting maken van uw persoonlijke dosha-balans? Dan kunt u met de Maharishi Ayurveda dosha-test in luttele minuten achterhalen of bij u Vata, Pitta of Kapha overheerst en welke eigenschappen kenmerkend zijn voor uw persoonlijke dosha-toestand. Neem gerust de informatie op onze website door om te zien welke aanbevelingen Maharishi Ayurveda heeft om uw persoonlijke dosha-balans te behouden en welke producten u kunt gebruiken om u helemaal goed te voelen en langer jong te blijven.